بازیابی اطلاعات فرایند بازیافت اطلاعات آسیب دیده، خراب یا غیرقابل دسترس از دستگاه های ذخیره ساز می باشد.

در اغلب موارد اطلاعاتی که بر روی ذخیره سازهای مختلف ،همچون هاردیسک ، نوارهای مغناطیسی،CD ها ،DVDها،RAID  وسایر قطعات، ذخیره شده اند قابل بازیابی می باشند.

اما گاهاً این اطلاعات به دو دلیل اصلی و عمده آسیب دیده و نیاز به بازیابی خواهند داشت، این دلایل عبارتند از: 

1- آسیب فیزیکی قطعات ذخیره ساز

2- آسیب منطقی (Logical Damage) که به فایلهای سیستمی وارد می شود که نتیجه آن این است که اطلاعات توسط سیستم عامل قابل دسترسی نباشد.

بازیابی اطلاعات در مواردی که قطعه ذخیره ساز ،آسیب دیده باشد.

 یکی از دلایل اصلی از دست رفتن اطلاعات آسیب های فیزیکی وارده به  دستگاه  ذخیره ساز می باشد.

- خراشیده شدن لایه های فلزی نگهدارنده اطلاعات در CDها و DVDها.

- آسیب های وارده به هارد یسک ها که می توانند به حالت های مختلف مانند، آسیب دیدن هدها(Head crash) و یا خرابی موتور و .... ظاهر شوند.

- شکستن نوارهای مغناطیسی

 از مواردی هستند که منجر به از دست رفتن اطلاعات می شوند.

کمترین آسیبی که ایرادهای فیزیکی بوجود می آورند از دست رفتن بخشی از اطلاعات ذخیره شده می باشد. اما در اکثر موارد، آسیبهای فیزیکی وارده به قطعات ذخیره ساز، آسیبهای منطقی را نیز به همراه دارند که این آسیبها باعث از دست رفتن بخش زیادی از اطلاعات می شوند .

اغلب آسیبهای فیزیکی نمی توانند به وسیله کاربران معمولی تعمیر شوند ،برای مثال باز کردن یک هاردیسک در یک محیط عادی این امکان را به وجود می آورد که گرد و غبار روی سطح پلاترها نشسته  و منجر به آسیب رساندن به آن ها شود و فرایند بازیابی را پیچیده تر کند.علاوه بر این کاربران ،سخت افزار و تکنیک مورد نیاز برای انجام این تعمیرات را در اختیار ندارند. از اینرو این شرکت های بازیابی هستند که با فراهم آوردن امکاناتی چون اتاق تمییز و تجهیزات مدرن دیگر، عملیات پیچیده بازیابی در شرایط خاص انجام می دهند.

متاسفانه عده بسیاری از کاربرانی که بدلیل آسیب دیدگی فیزیکی، اطلاعات خود را از دست داده اند، اقدام به کارهای عجیب و غریبی از جمله قراردادن هارد خود در داخل فریزر، چرخاندن هاردیسک بر روی زمین ، انداختن هاردیسک از ارتفاع کم بر روی زمین و ... می کنند، غافل از اینکه این کارها باعث آسیب دیدگی بیشتر قطعه شده که در خیلی از موارد درصد امکان بازیابی را به حداقل می رسانند.

تکنیک های بازیابی

بازیابی اطلاعات از سخت افزارهایی که آسیب فیزیکی دیده اند شامل چندین تکنیک است، برخی خرابی ها می توانند با جایگزینی قطعات داخل هاردیسک تعمیر شوند(این کار به تنهایی دیسک را قابل استفاده می کند اما امکان آسیب منطقی همچنان وجود دارد).

با استفاده از الگوریتم های خاص و سخت افزارهای مدرن، اطلاعات بصورت سکتور به سکتور استخراج شده و بصورت یک image ذخیره می شود.

پس از اینکه Image ساخته شد، با استفاده از تکنیکهای خاص ،ساختار فایلهای سیستمی آسیب دیده، ترمیم می شود تا بتوان اطلاعات کاربر را استخراج کرد.

 تعمیر سخت افزار

جهت بازیابی اطلاعات از یک هارد آسیب دیده ، پروسه ای به شکل زیر باید طی شود:

- جایگزینی بورد هارد آسیب دیده با یک بورد سالم از همان نوع با در نظر گرفتن مشخصات هارد ها

- تعویض هدهای خواندن و نوشتن یا قطعات سالم

- برداشتن پلاتر های هارد آسیب دیده و قرار دادن آنها بر روی یک هارد سالم

- گاهاً تلفیتی از راه کارهای بالا با هم شما را به سمت هدف سوق خواهد داد

لازم به ذکر است که تمامی پروسه های شرح داده شده در بالا بسیار تخصصی بوده و حتما باید توسط افراد متخصص و در محیط کاملا عاری از گرد و غبار صورت پذیرد و کاربران عادی قادر به انجام آن نخواهند بود، ذکر این نکته مهم است که در پروسه های که در مراحل بالا مطرح شد، باعث خواهند شد که هارد شما از گارانتی خارج شود.